Radary meteorologiczne

zobacz także: radar dopplerowski, przyrządy meteorologiczne

Radar to urządzenie wykorzystujące fale radiowe do wykrywania i określania położenia obiektów. W meteorologii radar wykrywa opady, chmury, burze oraz inne zjawiska atmosferyczne. Coraz większą popularność radar zyskuje z uwagi na to, że jest obecnie jedynym urządzeniem, które w sposób ciągły w czasie i przestrzeni pozwala na obserwację na dużym obszarze (zazwyczaj w promieniu 150-200 km).

Zasada działania radaru, nie wnikając w szczegóły, jest stosunkowo prosta. Mianowicie, pomiar radarowy polega na wysyłaniu fali elektromagnetycznej w atmosferę i odbiorze echa tej fali odbitego od obiektu (np. krople wody, płatki śniegu, grad, ale także plagi insektów) oraz pomiarze czasu, jaki upłynął od chwili nadania do chwili odbioru. Informacje te są następnie odpowiednio przetwarzane w celu stworzenia czytelnej mapy obrazującej położenie i intensywność danego zjawiska pogodowego.

Fakt, że fala zostaje odbita nie tylko przez krople wody, ale także przez np. owady czy wysokie budowle, sprawia że jest to istotny problem w dokładności mapy radarowej.

Warto wspomnieć, że istnieje jeszcze specyficzny rodzaj radaru, a mianowicie radar dopplerowski. Ten typ radaru mierzy dodatkowo częstotliwość fali odbitej i wykorzystując efekt Dopplera określa czy obiekt porusza się w kierunku anteny czy oddala się od niej. Więcej czytaj tutaj.

Na świecie największa sieć radarów meteorologicznych NEXRAD (Next Generation Radar) znajduje się w Stanach Zjednoczonych i składa się obecnie ze 118 radarów dopplerowskich "WSR88D" (docelowo planowane jest uruchomienie 160 (!) radarów). W Europie powstaje system COST-73.
W Polsce w ramach Systemu Monitoringu i Osłony Kraju powstaje system POLRAD; przewidziano budowę ośmiu radarów meteorologicznych (dopplerowskich), z czego aktualnie pracują radary w Warszawie i Katowicach, a w Bolkowie pod Wrocławiem radar jest w trakcie budowy; następne mają być wybudowane w Szczecinie, Gdyni, Poznaniu, Tarnowie i Rzeszowie - wszystkie razem swoim zasięgiem obejmą obszar całego kraju. Więcej informacji na temat radarów meteorologicznych oraz samego systemu POLRAD znajdziesz na stronach IMGW - www.imgw.pl/radary.