Cyklony
  
przykład cyklonu ekstratropikalnego: 1 - front chłodny
tworzy się na czole masy powietrza chłodnego sprowadzanego z północy,
2 - front ciepły podąża na północ, 3 - na półkuli północnej
wiatry wieją przeciwnie do ruchu wskazówek zegara; L - z ang.
low tj. centrum niżu
Cyklon to układ wiatrów wokół ośrodka
niskiego ciśnienia; często jednak terminu tego używa się
do określenia samego niżu. Należy tutaj zwrócić szczególną
uwagę na układ wiatrów, mianowicie jest to wir powietrza wiejący
w stronę przeciwną do ruchu wskazówek zegara (na półkuli północnej)
przenoszący ciepłe powietrze na północ, a chłodne na południe
i właśnie starcie tych dwóch mas powietrza prowadzi do rozległego
zachmurzenia i opadów. Miejsce ciszy w środku cyklonu nosi nazwę
oka cyklonu.
Ze względu na pochodzenie (obszar powstania) wyróżnia się
dwa główne rodzaje cyklonów:
- cyklon tropikalny (tornado, tajfun) powstaje w
obszarach zwrotnikowych; jest to cyklon o niewielkiej średnicy,
ale wielkiej sile wiatru połączonej z gwałtowną ulewą,
- cyklon ekstratropikalny powstaje poza obszarami
tropikalnymi i nawiedza zazwyczaj umiarkowane szerokości
geograficzne.
Istnieje ponadto jeszcze jeden rodzaj cyklonu,
a mianowicie cyklon hybrydowy występujący zazwyczaj w
umiarkowanych szerokościach geograficznych, charakteryzujący się
tym, że jest w części pochodzenia tropikalnego, a w części
ekstratropikalnego.
Porównanie cyklonów tropikalnego i ekstratropikalnego:
cyklon tropikalny
|
cyklon ekstratropikalny
|
powstaje
w obszarach zwrotnikowych
|
powstaje
poza obaszarami zwrotnikowymi
|
centrum
cyklonu jest cieplejsze od peryferii
|
centrum
cyklonu jest chłodniejsze od peryferii
|
nie
występują fronty atmosferyczne
|
występują
fronty atmosferyczne
|
najsilniejsze
wiatry występują przy powierzchni ziemi
|
najsilniejsze
wiatry występują w wyższych warstwach atmosfery
|
Poniższe zdjęcie satelitarne zostało zrobione 22 sierpnia
1996 roku o godz. 13:15 przez satelitę GOES8. Przedstawia ono
parę wodną zawartą w atmosferze; od koloru czarnego -
powietrze suche do białego - powietrze wilgotne.
klasyczny przykład cyklonu tropikalnego powstałego
z jednorodnej masy powietrza oraz cyklonu ekstratropikalnego, który
powstaje jedynie w przypadku dwóch różnych mas powietrza
Zdjęcie przedstawia dwa cyklony:
ekstratropikalny cyklon na wschodzie Florydy (USA) i tropikalny o
nazwie Dolly nad Półwyspem Jukatańskim. Cyklon Dolly jest
otoczony przez ciepłe i wilgotne powietrze w jednorodnej masie.
W takiej sytuacji burze występują z każdej strony cyklonu, a
ciepło utajone, powstałe w wyniku kondensacji pary wodnej, napędza
cały ten system pogodowy.
Cyklon ekstratropikalny ma natomiast wąski czarny obszar zwijający
się od północy w kierunku centrum niżu. To zakłócenie w
postaci pasa suchego powietrza pomiędzy zimną i ciepłą,
wilgotną masą powietrza widoczne jest na wschodzie i południu
względem centrum cyklonu. Im większa jest różnica temperatur
między tymi masami powietrza tym bardziej intensywny jest cyklon.
Burze nie występują z każdej strony cyklonu jak w przypadku
jego tropikalnego kuzyna, a najczęściej na czole frontu chłodnego.
|
